عصر جدید: خوانشی از مفاهیم و راهبردهای بیانیه گام دوم

📕چرا عصر جدید؟ پس از رنسانس که حضور دین در عرصه‌ی اجتماع، به عنوان اصلی‌ترین عامل همه‌ی مشکلات و مانع اصلی رشد و شکوفایی و پیشرفت معرفی شد، در زمان اوج انسدادِ تاریخی ناشی از حاکم کردن همه‌جانبه‌ی این اندیشه، انقلاب اسلامی ملت ایران به رهبری امام خمینی رضوان‌الله‌علیه، یک فتح باب و «عصر جدید» بود، برای حضور حداکثری دین، در همه‌ی عرصه‌های اجتماع؛ در واقع پیوند «زندگی و بندگی» اصلی‌ترین شاخص این انقلاب بزرگ‌ بوده و هست! شاخصی که می‌خواهد دین را به عنوان تأثیرگذارترین و الهام‌بخش‌ترین و تعیین‌کننده‌ترین عامل به همه‌ی فرایندهای اجتماعی وارد کند و جامعه و تمدن نوینی بسازد. انقلاب اسلامی ایران در ۲۲ بهمن ۱۳۹۷ چهل سالگی را پشت سر نهاد، در چنین مقطع و مطلعی، رهبر حکیم انقلاب اسلامی، با صدور «بیانیه‌ی گام دوم انقلاب» به سه اقدام مهم دست زدند! نخست: بازخوانی کارنامه و سرگذشت انقلاب اسلامی و برشماري برخی از فتوحات و افتخارات و برکات مهم گذشته؛ دوم: تبیین آسیب‌ها و تهدیدها و ظرفیت‌های مختلف کنونی؛ و سوم و از همه‌ مهم‌تر: طراحی استراتژی حرکت آینده انقلاب اسلامی و مأموریت‌های تمدنی جوانان؛ از یک منظر دیگر نیز شاید بتوان گفت که عصاره‌ی این پیام، تعیین تکلیف دوگانه‌ی سازش یا مقاومت است و رسالتِ این پیام، اثبات و تبیین و تعمیق تئوری انقلابی‌گری و مقاومت به جای سازش در برابر تمدّن غرب است! این پیامِ استراتژیک که محتوایی جامع، منسجم و متوازن دارد، به سرعت در جانِ شیفتگان آرمان‌های انقلاب نشست و امید و نشاط انقلابی را به جوانان و نخبگان و مسئولان کشور تزریق کرد و به مثابه‌ی نقشه‌ی راهِ حرکتِ انقلاب اسلامی در چله‌ی دوم انقلاب، پذیرفته و تثبیت شد. پس از صدور نیز تفسیرها و تحلیل‌های متعددی از آن صورت گرفته است؛ استاد میرباقری نیز  مبتنی بر نظام‌فکری عمیق، منسجم و مبنایی خود، در این اثر به تحلیل و خوانش مهمترین مضامین و راهبردهای بیانیه‌ی گام دوم پرداخته‌اند. ایشان در این کتاب به چند سرفصل مهم پرداخته‌اند از جمله:

• تحلیل جایگاه این بیانیه و مقایسه‌ی آن با دیگر اسناد ملی و جهانی.
• ارائه‌ی بایسته‌های تفسیر و فهم صحیح بیانیه‌ی گام دوم، به جای تحریف یا تقلیل آن.
• تبیین ابعاد نوآوری‌های این بیانیه در زمینه‌های مختلف نظیر «مقایسه‌ی انقلاب اسلامی و رنسانس»، «شاخص‌های ارزیابی موفقیت‌های انقلابی اسلامی»، «شاخص‌های توسعه خرد و کلان»، «تفاوت دو نوع آسیب‌شناسی انقلاب (یعنی آسیب‌شناسی منفعلانه و مأیوسانه در مقایسه با آسیب‌شناسی فعال و واقع‌بینانه) و...؛
• تبیین بایسته‌های حرکت به سوی تمدّن‌ اسلامی مبتنی بر مبانی انقلاب اسلامی.
• تبیین نقش نسل جوان در تحقق بیانیه گام دوم و حرکت به سوی ایجاد زیرساخت‌های دولت اسلامی.

در کنار پنج سرفصل فوق، برخی دیگر از تأمّل‌برانگیزترین عناوین کتاب عبارتند از: انقلاب اسلامی فراتر از مبارزه با استبداد و استعمار؛ تقابل انقلاب اسلامی و رنسانس، تقابل دو ایدئولوژی؛ تفاوت «تمامیت‌خواهیِ» غرب با «هدایت‌گری» انقلاب اسلامی؛ نقد آسیب‌شناسی انفعالی و مأیوسانه با میزان غرب‌گرایی و لیبرالیسم و تبیین آسیب‌شناسی فعال با شاغول اسلام و مبانی انقلاب؛ توجه به پدیده‌های نو در کنار پایبندی به ارزش‌ها؛ تفاوت شاخص‌های پیشرفت اسلامی با توسعه‌ی غربی؛ تصحیح خطاهای انقلاب با «میزان دینی» نه «میزان سکولار»؛ بیانیه گام دوم، پاسخی به نیازها‌ی تمدّنی انقلاب در پیچ‌ مهم تاریخی جهان (پیچ تاریخیِ دوران افول لیبرالیسم)