فقاهت و حکمرانی: فقاهت و نهاد حکمرانی در جمهوری اسلامی، از آغاز تا چشم‌انداز

کتاب «فقاهت و حکمرانی؛ فقاهت و نهاد حکمرانی در جمهوری اسلامی، از آغاز تا چشم‌انداز» نوشته علیرضا پیروزمند و محمدکاظم خواجه‌حسنی است. در این کتاب نقش‌آفرینی فقه در تجربه چهل‌ساله جمهوری اسلامی تبیین و تحلیل شده و سه رویکرد اصلی فقه حکومتی یعنی فقه موضوعات، فقه نظامات و فقه سرپرستی معرفی گردیده است. شاخصه‌های شش‌گانه این رویکردها در سه زمینه موضوع، حکم و مکلّف به‌صورت مقایسه‌ای بررسی شده و نشان داده شده که این رویکردها در قالب سه نقش نظارتی، سندنگاری و سرپرستی راهبردی در سه ساختار کلان نظام اسلامی یعنی شورای نگهبان، مجمع تشخیص مصلحت نظام و دستگاه رهبری امتداد یافته‌اند. پس از بیان سیر تطورات این نقش‌ها از آغاز شکل‌گیری نظام تاکنون، ارزیابی بنیادی آنها از شش منظر صورت گرفته است. در ادامه، راهبردهایی برای ارتقاء و تکامل هر کدام از الگوهای نقش‌آفرینی پیشنهاد شده است. بخش نخست کتاب به معرفی رویکردهای فقهی معاصر و شاخصه‌های آنها اختصاص دارد. بخش دوم به بررسی سازوکارهای قانون اساسی و نقش‌های سه‌گانه فقهی در نهادهای کلان می‌پردازد. بخش سوم نقد و تحلیل نقاط ضعف و قوت این نقش‌ها از منظرهای مختلف را دربرمی‌گیرد. در بخش پایانی نیز راهبردهای کلان برای تعالی جمهوری اسلامی با محور تبدیل نقش‌آفرینی انتهایی به فرآیندی ارائه شده است.