معرفی فرهنگستان علوم اسلامی قم

با اعلام انقلاب فرهنگی در اردیبهشت ۱۳۵۹ و تعطیلی دانشگاه‌ها، جریان‌های فکری و نهادی متعددی شکل گرفت؛ از جمله ستاد و شورای عالی انقلاب فرهنگی، دانشگاه امام صادق(ع) و دفتر همکاری حوزه و دانشگاه. در همین فضا، مرحوم سید منیرالدین حسینی شیرازی با دغدغه استقلال علمی و فرهنگی انقلاب و تجربه حضور در مجلس خبرگان، خلأ تئوریک اداره جامعه براساس اسلام را دریافت و مسیر ویژه‌ای برای انقلاب فرهنگی آغاز کرد. او بر ضرورت کارهای کوتاه‌مدت در کنار فعالیت‌های عمیق تأکید داشت.با حمایت جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، از تابستان ۱۳۵۹ سمینارها و مجامع علمی برپا شد که به تأسیس «دفتر مجامع مقدماتی فرهنگستان علوم اسلامی» انجامید. اساسنامه اولیه هدف مجموعه را تبیین کیفیت اداره اسلامی امور دانست. فرهنگستان به‌عنوان مرکزی برای تولید نرم‌افزار تمدن اسلامی تعریف شد و در اصول کلی تعین (۱۳۶۱) بر مبنای مذهب جعفری و ولایت فقیه تأکید گردید.فعالیت‌های فرهنگستان در شش دوره قابل خلاصه است: تبیین ابعاد انقلاب فرهنگی (۱۳۵۹ـ۱۳۶۲)، پایه‌گذاری فلسفه شدن اسلامی (۱۳۶۲ـ۱۳۷۰)، دستیابی به زیرساخت‌های مفهومی برای تولید روش‌های علمی و اجتماعی (۱۳۷۰ـ۱۳۷۹)، تثبیت گفتمان علم دینی و تمدن‌سازی (دهه ۷۰ تا ۸۰)، تأمین زیرساخت‌های انسانی و تدوینی (دهه ۸۰ تا ۱۳۹۹)، و حرکت به سمت تعاملات شبکه‌ای علمی ـ فرهنگی در چارچوب گام دوم انقلاب (۱۳۹۹ تاکنون).پس از رحلت استاد حسینی، تدوین اسناد علمی او آغاز شد که حجم آن به حدود ۱۵۰ جلد خواهد رسید. همچنین نشر دستاوردها با ادبیات روان و کاربردی، تربیت محققان طراز، و همکاری با نهادهای علمی و فرهنگی کشور در دستور کار قرار گرفت. محور همکاری‌ها شامل تحول علوم انسانی، الگوی پیشرفت، تمدن نوین اسلامی، فقه حکومتی، مهندسی فرهنگی و تحول حوزه بوده است. فرهنگستان امروز با رویکرد تمدن‌سازی اسلامی و شبکه علمی ـ جهادی به فعالیت ادامه می‌دهد.این جزوه با هدف معرفی اجمالی فرهنگستان علوم اسلامی قم تدوین شده، امکان تحویل حضوری آن در دفتر فرهنگستان فراهم است.